معرفی آمونیوم دی‌کرومات

آمونیوم دی‌کرومات (Ammonium Dichromate) یک نمک معدنی کریستالی نارنجی تا قرمز با فرمول شیمیایی (NH₄)₂Cr₂O₇ است.
این ماده به دلیل خواص اکسیدکنندگی قوی و رنگ جذاب، در آزمایشگاه‌ها، صنایع شیمیایی و نمایش‌های آموزشی کاربرد دارد.
آمونیوم دی‌کرومات به‌صورت پودر یا کریستال موجود است و در دمای بالا به شدت تجزیه می‌شود و گازهای آمونیاک، کروم اکسید و بخار آب آزاد می‌کند.

ویژگی‌ها و خواص فیزیکی و شیمیایی

فرمول شیمیایی: (NH₄)₂Cr₂O₇

جرم مولی: 252.07 g/mol

شکل ظاهری: کریستال‌های نارنجی تا قرمز

بو: بدون بو

چگالی: 2.18 g/cm³

نقطه ذوب: تجزیه در حدود 180 °C

حلالیت در آب: محلول

pH محلول 1٪: حدود 4–5

این ترکیب یک اکسیدکننده قوی و حساس به حرارت است و با مواد آلی و قابل اشتعال به شدت واکنش می‌دهد.

کاربردهای آمونیوم دی‌کرومات

۱. در آزمایشگاه‌ها و شیمی آموزشی:

برای نمایش واکنش “آتش‌فشان سبز” (Volcano Reaction) در آموزش شیمی

به‌عنوان اکسیدکننده در واکنش‌های شیمیایی و سنتزها

در آزمایش‌های تعیین قدرت اکسیدکنندگی

۲. در صنایع شیمیایی و فلزکاری:

در فرآوری فلزات و تولید کروم اکسید

به‌عنوان عامل اکسیدکننده و تثبیت‌کننده در رنگ‌ها و رزین‌ها

۳. در عکاسی و چاپ:

به عنوان واکنشگر شیمیایی محدود در برخی فرآیندهای چاپ و ظهور

نکات ایمنی و نگهداری

آمونیوم دی‌کرومات سمی، خورنده و اکسیدکننده قوی است.

تماس با پوست و چشم باعث تحریک و سوختگی می‌شود.

استنشاق گرد و غبار یا بخار آن برای ریه‌ها مضر است.

باید در محیط خشک، خنک و دور از مواد قابل اشتعال و احیاکننده نگهداری شود.

هنگام کار از دستکش، عینک و ماسک ایمنی استفاده شود.

در صورت تماس با پوست یا چشم:
محل تماس را فوراً با آب فراوان شست‌وشو دهید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.

واکنش‌ها و ویژگی‌های شیمیایی

در حرارت حدود 180 °C تجزیه می‌شود و واکنش معروف “Volcano” رخ می‌دهد:

(NH4)2Cr2O7→Cr2O3+N2↑+4H2O↑(NH₄)₂Cr₂O₇ → Cr₂O₃ + N₂↑ + 4H₂O↑(NH4​)2​Cr2​O7​→Cr2​O3​+N2​↑+4H2​O↑

این واکنش گرمازا و شدید است و گاز نیتروژن، بخار آب و کروم اکسید سبز تولید می‌کند.

با مواد آلی و قابل اشتعال به شدت واکنش داده و خطرناک است.